Độc giả Nguyễn Văn Nam - Nam 54 tuổi - Giảng viên Học viện Kỹ thuật quân sự:
Với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo,chúng ta cần giải quyết khâu nào là then chốt mang tính chất quyết định để nhanh chóng đạt được kết quả tốt nhất? Xin trân trọng cảm ơn
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân:
Hoạt động giáo dục đòi hỏi nhiều yếu tố. Trước tiên, xác định mục tiêu chương trình giáo dục. Kế đó là hệ thống sách giáo khoa, hệ thống cơ sở vật chất phục vụ GD, tiếp theo là lực lượng đội ngũ giáo viên gồm cả quy mô, số lượng và chất lượng giáo dục. Bên cạnh đó là phương thức tài chính cho giáo dục (Nhà nước tài trợ như thế nào, đóng góp của người dân đến đâu). Điều rất quan trọng là sự quản lý của Nhà nước đối với chất lượng giáo dục.Vừa qua, ngành GD đã không ngừng nỗ lực, đạt được những thành tựu rất đáng kể, quy mô, chất lượng đều tăng. Nhưng chất lượng GD hiện nay chính là vấn đề lớn nhất mà người dân và ngành GD quan tâm.Xét về phương diện lịch sử, muốn quản lý chất lượng GD, chúng ta còn cần dựa vào những chỉ số về chất lượng và giám sát chỉ số đó. Để làm được điều này, chúng ta cần những cơ quan chuyên trách. Đến năm 2004, trong Bộ GD-ĐT chưa có cơ quan chuyên trách về quản lý chất lượng giáo dục. Vì vậy, từ 1975-2004, công tác quản lý chất lượng nói chung tuy được quan tâm nhưng chủ yếu lồng ghép vào các hoạt động của các Vụ thuộc Bộ.
Trả lời câu hỏi này, cần các cơ quan chuyên trách nhưng cơ quan chuyên trách lại không có. Từ 2004 đến nay, chúng ta có Cục khảo thí và Kiểm định chất lượng và từ 2008 đến nay, 63 tỉnh, thành đã có Phòng khảo thí và đánh giá chất lượng. Đó là một bước chuyển biến trong quản lý chất lượng, đó là coi quản lý chất lượng là nhiệm vụ hàng đầu của Nhà nước trong quản lý GD. Đáp số là chúng ta phải có cơ quan chuyên trách.
Vấn đề thứ hai, để đảm bảo chất lượng như đã nêu cần chuẩn hóa: Chuẩn hóa về chương trình, chuẩn hóa về sách giáo khoa, chuẩn hóa đội ngũ thầy cô giáo, chuẩn hóa phương tiện đào tạo. Đặc biệt càng ngày chúng ta càng cần chuẩn hóa công tác quản lý. Chính sự hạn chế, yếu kém trong quản lý là khâu tắc nghẽn nặng nề nhất trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Vì thế, nếu nói khâu đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục thì đó chính là đổi mới quản lý Nhà nước đối với hệ thống GD-ĐT.
Khâu đổi mới này trước tiên liên quan đến việc phải có quy hoạch và chiến lược GD. Gần đây, chúng ta đã có quy hoạch phát triển GD Đại học 2005-2020 được Thủ tướng phê duyệt. Còn chung toàn ngành, chúng ta có Chiến lược giáo dục 2000-2010. Song song với việc đó, cần xây dựng hệ thống các quy chế quản lý giáo dục: Mở trường như thế nào? Quy chế hoạt động của các loại trường? Nhiệm vụ, trách nhiệm của giáo viên? Nhiệm vụ của hiệu trưởng?
Tiếp theo là phân cấp. Bộ GD-ĐT làm gì, các Sở GD-ĐT làm gì, các trường làm gì? Gần đây, chúng ta đã huy động sự tham gia giám sát của học sinh, phụ huynh và đặc biệt là của xã hội vào việc quản lý chất lượng GD. Có thể nói, chọn khâu đột phá chính là đổi mới quản lý Nhà nước đối với chất lượng giáo dục.
Trên cơ sở đó, chúng ta sẽ triển khai các biện pháp khác mà ngành GD đang làm như tiếp tục hoàn thiện chương trình sách giáo khoa. Với GD đại học, các địa phương cần ra soát chương trình, thực hiện đào tạo theo nhu cầu xã hội, công bố chuẩn đào tạo của từng trường. Gắn theo đó là công khai hoạt động nhà trường.
![]() |
| Buổi trực tuyến thu hút sự quan tâm của đông đảo báo chí. |
Từ năm 2009, ngành GD thực hiện 3 công khai tại tất cả các bậc học: Mỗi cơ sở GD phải công khai cam kết chất lượng của mình. Học sinh ở từng bậc học ra có những kỹ năng, kiến thức, hành vi gì, làm được gì, phát triển tiếp như thế nào. Đánh giá chất lượng thực tế có một chỉ tiêu: Các trường Đại học, cao đẳng phải công bố sinh viên của mình sau 1 năm tốt nghiệp có bao nhiêu phần trăm có việc làm, bao nhiêu phần trăm làm đúng nghề.
Công khai thứ hai là công khai nguồn lực: đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất như thế nào để phục vụ công tác giảng dạy.
Công khai thức ba là tình hình tài chính ở đơn vị mình.
Tóm lại, đổi mới quản lý chính là khâu đột phá trong đó bên cạnh giải pháp lâu dài, cần chọn giải pháp trước mắt cho từng thời kỳ.
"Tổ chức nguồn tư liệu mở trên mạng"
Độc giả Mai Xuân Quang - Nam 30 tuổi - Giáo viên:
Phó Thủ tướng có thể đánh giá hiệu quả của việc đổi mới phương pháp dạy học đã tiến hành mấy năm nay không? Xin cho chúng tôi biết chủ trương, biện pháp của Bộ GD-ĐT nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả “dạy tốt học tốt” ? Xin cảm ơn!
Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển:
Giáo dục phổ thông đã tiến hành đổi mới chương trình sách giáo khoa từ năm 2002 theo nghị quyết của Quốc hội và Chỉ thị Thủ tướng Chính phủ. SGK đã đổi mới cách tiếp cận kiến thức tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh phương pháp tự học.
Trong quá trình thực hiện, Bộ và các trường đã có nhiều hỗ trợ cho giáo viên như bồi dưỡng giáo viên về nội dung sách giáo khoa, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường trang thiết bị cho công tác dạy học, đảm bảo cho việc dạy học tiết kiệm thời gian, chỉ đạo đổi mới, kiểm tra đánh giá định hướng cho việc đổi mới phương pháp dạy học.Tuy nhiên, nhìn lại việc đổi mới phương pháp chưa đạt được yêu cầu như mong muốn. Giáo viên còn thiếu điều kiện, động lực đổi mới phương pháp dạy học; việc chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá có phần chậm hơn.
![]() |
| Cùng tham gia trực tuyến còn có lãnh đạo Bộ GD-ĐT (Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển, bên trái), Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch. Ảnh: Nguyến Bắc |
Thời gian gần đây Bộ có nhiều giải pháp khắc phục tình trạng này, có nhiều Hội thảo, trao đổi kinh nghiệm. Bộ trưởng cũng chỉ rõ trách nhiệm, hiện nay, việc đổi mới là trách nhiệm của từng giáo viên, trách nhiệm của từng cấp quản lý giáo dục, nhà trường, Bộ, ngành, phòng phải tạo điều kiện, động lực cho giáo viên, tăng cường chỉ đạo kiểm tra đánh giá, giảm ghi nhớ máy móc, buộc học sinh phải có sáng tạo trong học tập.
Từ năm học tới, Bộ sẽ tổ chức nguồn tư liệu mở trên mạng trong đó có khoa học, văn sử địa địa phương, thế giới trong đó có nguồn câu hỏi bài tập tham khảo kiểm tra đánh giá cho giáo viên, học sinh tham khảo.
Trong năm học này, Bộ chỉ đạo mỗi giáo viên phải có một đổi mới cụ thể mới cụ thể trong giảng dạy, vận dụng lý thuyết dạy học tiên tiến vào trong dạy học. Sắp tới, Bộ cũng sẽ tập huấn cho giáo viên phương pháp nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, vận dụng lý thuyết trong điều kiện thực tiễn.
"Sự thành bại của các Bộ trưởng tiền nhiệm: Câu hỏi khó!"
Độc giả PGS.TS. GVCC. Trịnh Quang Vinh - Nam 67 tuổi - Giảng viên:
Thưa Bộ trưởng, tôi là một nhà giáo, nhiệt tâm với sự nghiệp đào tạo, đã có hơn 40 năm làm công tác giảng dạy và tham gia quản lý ở bậc đại học, nay đã nghỉ hưu. Xin hỏi Bộ trưởng một vài vấn đề chung quanh công tác đào tạo, mà hiện nay Bộ rất quan tâm: Các vị Bộ trưởng tiền nhiệm đều có những chương trình dự án đổi mới, cải cách giáo dục. Vậy Bộ trưởng đã có những đánh giá sâu sắc về sự thành bại của họ trong quá khứ để xây dựng các dự án hiện nay không?
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân:
Đây là một câi hỏi khó. Trong quá trình làm chiến lược giáo dục, khởi động từ năm 2007, Ban cán sự Đảng Bộ của Bộ bàn về bàn Chất lượng giáo dục 2007 cũng phân tích mặt được và những mặt chưa được của ngành giáo dục, lúc đó chúng tôi có rút ra một số bài học như sau:
Giáo dục và đạo tạo là ngành đặc thù, không ngừng hoạt động đào tạo để cải tiến chất lượng giáo dục được, vừa phải đổi mới. Khâu đột phá đủ sức giúp ngành giáo dục tập trung giải quyết có kết quả trong thời gian ngắn, kết quả đó sẽ lan tỏa sang lĩnh vực khác.
Bên cạnh đó, muốn chuyển biến ngành giáo dục cũng như các lĩnh vực công tác nói chung thì phải nghiên cứu nó chịu sự quy luật nào? Có phải chịu chi phối bởi các quy luật của các công tác sự phạm không? Ví dụ đầu tiên là quy luật quản lý hệ thống. Nếu đúng nó tự phát triển, nếu không đúng thì nó tự không phát triển được.
"Giáo dục năng lực công dân chính là yêu cầu đòi hỏi bây giờ"
Độc giả: Bùi Quang Bình – Nam 21 tuổi – Sinh viên:
Cháu thấy Bộ Giáo dục chỉ mới đầu tư và đổi mới về CÔNG CỤ GIÁO DỤC (phương pháp dạy và học, cơ sở vật chất, giáo trình – Sách giáo khoa mới...) mà chưa có định hướng cụ thể về phát triển và đổi mới CON NGƯỜI ĐƯỢC GIÁO DỤC. Thế hệ HS, SV hiện nay bị ảnh hưởng bởi nhận thức và quan niệm cũ và sai lầm về việc đi học, về quan niệm sống, về đất nước được truyền từ thế hệ này sang thế hệ kia. Tư tưởng thui chột, sai lầm thì dù CÔNG CỤ GIÁO DỤC hiện đại nhưng con người vẫn còn lạc hậu. Cháu xin hỏi, Bộ Giáo dục đã chuẩn bị và đã xác định gì về vấn đề PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI ở Việt Nam một cách sâu rộng tới Học sinh, sinh viên chưa?
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân:
Câu hỏi này chứng tỏ sinh viên băn khoăn với con đường phát triển của mình, muốn hiểu rõ hơn và làm tốt hơn là điều đáng hoan nghênh. Tuy nhiên, sự nghiệp của người sinh viên không bắt đầu từ trường Đại học mà từ bậc học phổ thông. Chúng ta đào tạo học sinh phổ thông như thế nào để trang bị cho các em định hướng bước vào trường đại học.
Vừa qua, ngành GD rất kiên quyết chống bệnh thành tích trong thi cử, chính là để làm các em học sinh hiểu rằng năng lực thực sự bước vào đời mới là vốn quý nhất. Hiện nay xu hướng đang chuyển biến tích cực.
Bản thân chúng tôi, với tư cách là phụ huynh học sinh, rất lo lắng rằng không biết con em mình sau này có thực sự quyết tâm phát huy và gìn giữ văn hóa dân tộc, sử dụng nó như một lợi thế cạnh tranh trong quá trình hội nhập. Hiểu và tôn trọng những hy sinh của các thế hệ đi trước, từ mấy nghìn năm đến 100 năm trở lại đây để có đất nước ngày hôm nay. Vì thế, chúng ta cần chăm lo cho giáo dục toàn diện.
Lâu nay, chúng ta quyết tâm “Nâng cao dân trí, phát triển nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” nhưng cần hiểu phát triển giáo dục phổ thông không chỉ nâng cao dân trí mà còn là giáo dục làm người, trang bị cho học sinh kiến thức cơ bản về khoa học-kỹ thuật, kiến thức cơ bản về xã hội, có tình cảm của người Việt Nam, có lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, tự hào về thế hệ cha anh. Như vậy, giáo dục năng lực công dân chính là yêu cầu đòi hỏi bây giờ.
Từ năm học 2009 này, ngành GD đại học đặt yêu cầu phối hợp với Trung ương Đoàn TNCS HCM phát động cuộc vận động trong toàn quốc ở bậc học đại học: sinh viên không tiêu cực trong thi cử, không tiêu cực trong tốt nghiệp, và các thầy cô giáo không chấp nhận tiêu cực của sinh viên trong giáo dục đại học bởi sự tiêu cực này chính là sự lãng phí tuổi xuân của các em học sinh, lãng phí sự đầu tư của Nhà nước.
Độc giả Phạm Đức Tài - Nam 33 tuổi – làm ruộng
Xin Phó Thủ tướng cho biết kết quả của cuộc vận động “2 không”? Kết quả của thi tốt nghiệp THPT năm học 2008 - 2009 có phản ánh đúng chất lượng dạy và học hiện nay?
"4 năm nỗ lực tối đa để tỷ lệ tốt nghiệp gần như cũ"
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân:
Kỳ thi 2006-2007, xã hội rất bức xúc trước nhiều hiện tượng tiêu cực xảy ra, như: bắc thang vào ném bài thi hoặc gây mất trật tự an ninh quanh khu vực thi. Khi thí sinh thi xong thì phòng thi trắng tài liệu...
Trước thực trạng đó, Ban cán sự Đảng của Bộ đã đột phá là nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục.Chúng tôi có báo cáo với Thủ tướng, Chính phủ và Thủ tướng có Chỉ thị số 33 là ngành GD phải tập trung vào chống bệnh thành tích trong giáo dục. Khi khởi động quá trình này, chúng tôi mong muốn cho học sinh hiểu rằng năng lực làm người sẽ tương đương với tấm bằng đó. Phải tập trung cho năng lực thật. Kết quả thi cử không phải là con đường phát triển lâu dài.
Sau 3 năm thực hiện Chỉ thị 33, tình hình có chuyển biến rõ rệt. Nếu năm 2007 ngành GD mở cuộc thi tốt nghiệp nghiêm túc và tuyên bố chấp nhận kết quả thật thì có 2.560 học sinh vi phạm quy chế thì đến năm 2009 số em bị đình chỉ còn 299 em giảm 88% so với năm 2007. Tỷ lệ giáo viên vi phạm từ 35 xuống còn 3 giáo viên.
Năm 2008, tỷ lệ bỏ học khoảng 147 ngàn học sinh, sang năm 2009 giảm còn 86 ngàn học sinh, giảm 41%.
Tỷ lệ tốt nghiệp THPT năm 2008 là 76%. Sau đó 2009 tăng 83,8% mỗi năm tăng như vậy là thực tế đáng mừng. Chúng ta đã lập lại ý thức kỷ cương trong học tập.
Kết quả thi cử năm 2009 cơ bản là phản ánh đúng thực chất. Mỗi năm tỷ lệ tốt nghiệp tăng xấp xỉ 10% đến năm 2010 đạt 90%/ 4 năm nỗ lực tối đa để trở thành tỷ lệ tốt nghiệp gần như cũ.
Vấn đề hỗ trợ về interrnet thì 2 năm vừa qua phối hợp với Viettel, chúng ta đã kết nối được các trường THPT với nhau trên cả nước. Trường PTCS là tỷ lệ 78%. Trường tiểu học đạt tỷ lệ 70%, mầm non 46%.
Ngô Hiền Chi - Cầu Giấy, Hà Nội:
Cháu rất ủng hộ công tác đào tạo theo nhu cầu xã hội nhưng cháu băn khoăn là căn cứ vào đâu để xác định được nhu cầu của xã hội? Bởi cháu thấy, trong kỳ thi đại học vừa rồi có nhiều ngành thí sinh đăng ký dự thi rất ít nhưng chỉ tiêu lại nhiều; trong khi có ngành dự đoán nhu cầu nhân lực sẽ tăng nhanh, thí sinh đăng ký thi tuyển đông thì chỉ tiêu rất ít?
TS. Hoàng Ngọc Vinh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp:
Về căn cứ để xác định đào tạo theo nhu cầu xã hội, thông thường căn cứ vào các nguồn thông tin, như thông tin về thị trường lao động; qua các khảo sát đánh giá nhu cầu đào tạo; qua các định hướng, chiến lược, mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của quốc gia, của địa phương.Từ năm 2007, ngành Giáo dục phát động cuộc vận động “Nói không với đào tạo không đạt chuẩn, không đáp ứng nhu cầu xã hội”.
Vừa qua, chúng ta đã thành lập 2 Trung tâm quốc gia về Dự báo và thông tin thị trường lao động và Trung tâm phân tích và dự báo nhu cầu đào tạo làm cơ sở cung cấp thông tin cho các cơ sở đào tạo từ dạy nghề đến trung cấp chuyên nghiệp, rồi đến hệ thống giáo dục đại học để đào tạo theo nhu cầu.
Độc giả Quách Văn Chín - Nam 32 tuổi - Giáo viên:
Kính thưa Bộ trưởng, chúng tôi là giáo viên công tác tại một xã thuộc 1 trong 61 huyện nghèo nhất cả nước, nhưng không thuộc diện chương trình 135. Bước vào năm học mới này, Bộ GD-ĐT, Chính phủ có chính sách gì ưu tiên cho giáo viên công tác vùng này hay không? Xin cảm ơn Bộ trưởng!
Xin cám ơn bạn đã đặt câu hỏi nhiều thầy cô giáo ở diện như bạn cũng quan tâm.
Nếu giáo viên công tác tại các xã này đều được hưởng chế độ ưu đãi quy định tại Nghị định 61 cuả Chính phủ. Ngoài ra, đối với các giáo viên mầm non, thôn bản của các xã thuộc tỉnh, địa phương quy định tại Nghị quyết 24,25,26 của Chính phủ còn được tăng mức phụ cấp bằng 50% so mức lương cơ bản.
Bộ đang hướng dẫn các địa phương thực hiện quá trình này.
"Sứ mạng quan trọng chăm lo cho lớp trẻ"
- Độc giả Mạnh Đức - Nam, 37 tuổi:
Với cương vị dẫn dắt nền giáo dục Việt Nam, tiêu chí làm việc của Bộ trưởng là gì?
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân:
Tôi mới nhận trách nhiệm Bộ trưởng Bộ GD-ĐT được hơn 3 năm, vì vậy kinh nghiệm chưa nhiều. Tôi nghĩ, làm Bộ trưởng có sứ mạng quan trọng chăm lo cho lớp trẻ lớp thanh niên của Việt Nam, đây là trọng trách lớn và cũng rất vinh dự vì vậy phải cống hiến hết mình cùng các đồng chí lãnh đạo bộ, và toàn thể ngành giáo dục chung tay gánh vác sự nghiệp lớn này.
Hiện nay, nước ta bước vào thời điểm hội nhập cạnh tranh toàn cầu, càng đòi hỏi nguồn nhân lực mạnh. Chúng tôi thấy sứ mạng của ngành càng lớn hơn, chỉ có một quyết tâm lớn, đồng thuận thì mới hoàn thành được nhiệm vụ cao cả đó.
Dân tộc Việt Nam có truyền thống vừa đánh giặc mấy nghìn năm đấu tranh và xây dựng đất nước, trong đó có truyền thống hiếu học đây là tài sản vô cùng quý giá của dân tộc Việt Nam. Đó không phải là tiền mà là tinh thần, là gia đình hiếu học, là tài trợ của doanh nghiệp, của mọi người dân, ngành giáo dục luôn luôn biết, không khác gì, là tinh thần, là gia đình học.
Tôi tin rằng, dân tộc Việt Nam đã chiến thắng mọi kẻ thù ngoại xâm thì không có lý gì lại không xây dựng được đất nước văn minh, hiện đại. Một phần quan trọng trong sự nghiệp đó là đóng góp của các thầy cô giáo và các em học sinh.
- Độc giả Lê Thế Thành - Mỹ
Tôi đang ở Mỹ, xin phép được hỏi, làm cách nào để hợp thức hóa ngành nghề chuyên môn từ nước ngoài về Việt Nam, để có cơ hội phục vụ nhân dân về vấn đề y tế ở các vùng sâu, vùng xa.
Trước hết xin cám ơn ông Thành tuy ở xa tổ quốc nhưng ông có nguyện vọng về nước phục vụ nhân dân về y tế, đây là tấm lòng rất đáng trân trọng. Tôi nói nếu như 3,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài đều giữ được truyền thống hiếu học và tấm lòng như vậy thì thật đáng quý.
Tuy nhiên, việc về Việt Nam để hành nghề trong ngành y tế vẫn đòi hỏi những chứng chỉ nhất định. Mời Cục khảo thí chất lượng đào tạo chuyên giúp Bộ giám định chất lượng bằng cấp có lời khuyên với anh Thành quanh vấn đề này.
Chúng tôi sẽ trả lời thêm bằng email để anh Thành rõ hơn.
- Độc giả Nguyễn Xuân Thiện - Nam 28 tuổi - Giáo viên trung học:
Từ khi ở cương vị Bộ trưởng, Bộ trưởng đã đi khảo sát, thực tế việc quản lý, dạy và học tại các trường chưa? Bộ trưởng có thấy tình hình thực tế tại các trường này có như trong báo cáo của cấp dưới gửi lên không?
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân:
Ở cương vị Bộ trưởng, đối tượng tôi phải quan tâm gồm nhiều cấp. Đề theo sát tình hình địa phương, chúng tôi phân công trong Bộ, mỗi thứ trưởng phụ trách một vùng trong cả nước, gồm khoảng 10-15 tỉnh. Tôi phụ trách miền Tây Nam Bộ gồm 12 tỉnh, cụm 5 thành phố. Mỗi quý 1 lần dự sinh hoạt trao đổi công việc với các giám đốc sở.
Cấp trường, mỗi lần tới địa phương, chúng tôi thường tìm gặp các thầy cô hiệu trưởng các trưởng tại tỉnh đó, trao đổi khoảng 2 tiếng, nêu hoạt động trong nhà trường, đánh giá chủ trương của Bộ và các vấn đề đặt ra. Đây là việc hết sức bổ ích, giúp nhận thức tiềm năng cũng như yếu kém trong quản lý giáo dục.
Chúng tôi dành nhiều thời gian nhất cho 2 cấp này. Tuy nhiên, cũng phải tới thị sát tại trường, dự giờ học. Cách đây 2 ngày tôi có đến làm việc tại Bạc Liêu, Cà Mau tìm hiểu thực tế các em đang suy nghĩ về nhà trường, công việc. Tôi chứng kiến lễ trao xe đạp cho học sinh nghèo đi xa, học sinh lớp 7,8, các em rất nhỏ, qua đây mình mới nhận thức tỷ lệ suy dinh dưỡng cả nước trong đó học sinh trên dưới 10%, nhưng có những vùng rất cao. Như vậy, ngoài "3 đủ” do ngành đề ra là tất cả học sinh đi học đủ ăn, đủ mặc, đủ sách vở, thì tôi thấy chúng ta còn phải chống suy dinh dưỡng.
Khi dự giờ chúng tôi thấy, có thầy giáo dậy môn Giáo dục công dân lớp 7 rất sinh động có những tài liệu cụ thể, sinh động...
Tuy nhiên, cũng có nơi, giảng viên dạy có đèn chiếu, nhưng hầu như không tạo thời gian đối thoại giữa sinh viên và giáo viên, tài liệu tham khảo còn khá cũ. Thông qua thực tiễn đối với cá nhân tôi ở các cấp như vậy, cơ bản lãnh đạo Bộ và tôi cảm thấy mình nắm được thực tiễn, tôi thấy học thêm được rất nhiều. Nắm được thực tiễn, giúp mình thấy yên tâm hơn trong công việc, qua đó cũng kiểm tra được sự chỉ đạo.
Qua việc bám sát cơ sở, đi thực tiễn, chúng tôi nhận thấy có việc giống như mình dự kiến, có việc dở nhưng cũng có nhiều việc hay hơn mình cần tiếp thu để hoàn thiện việc chỉ đạo, điều hành.
"Biến tiếng Anh thành thế mạnh của công dân VN"
- Độc giả: Nguyễn Thị Trang - Nữ 22 tuổi - sinh viên - Mexico:
Kính chào Phó Thủ Tướng và các vị khách mời! Cháu là du học sinh đang học tại Mexico theo học bổng của Chính phủ Mexico. Cháu có một câu hỏi là Phó Thủ tướng có kế hoạch gì cho việc dạy và học Lịch sử rất trì trệ hiện nay, và việc học Ngoại ngữ vì đa số học sinh đều được học tiếng Anh từ cấp I đến hết cấp III mà nhiều bạn còn không nói chuẩn được 1 câu? Cháu xin chân thành cám ơn!
Ông Nguyễn Hải Châu, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, Bộ GD-ĐT:
Việc dạy Lịch sử không bi đát như Trang nói. Dạy Lịch sử và khoa học xã hội nhân văn rất khó vì phải đảm bảo tính chính xác, kể từ ngày tháng, tên tuổi danh nhân. Những chỗ đó không làm sai khác được. Tuy nhiên, trong quá trình giảng dạy, Bộ chỉ đạo địa phương trường sở tập trung đổi mới phương pháp dạy học để đảm bảo tính chính xác bộ môn và để HS hứng thú, nhẹ nhàng. Chúng tôi đã có nhiều hội thảo phát huy tính tích cực, sáng tạo.
Bộ đã xây dựng nguồn tư liệu mở, sao cho giáo viên lấy từ trên mạng xuống, phù hợp cho giảng dạy. Có thể nói, ý kiến của Trang có những điểm cụ thể, giáo viên thầy cô chưa nắm sâu chương trình nên chưa dám sáng tạo, chỉ bám sách giáo khoa, làm HS khó hứng thú. Nếu ta thay đổi phương pháp làm cho HS tích cực vừa đảm bảo kiến thức kỹ năng, vừa để HS tiếp thu nhẹ nhàng.
Kiểm tra đánh giá có yêu cầu như câu hỏi mở yêu cầu các em trình bày tư tưởng, quan điểm của mình. Các em có quyền suy nghĩ và đưa ra nhận định. Thầy giáo theo dõi ý tưởng để uốn nắn.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân:
Năm ngoái Bộ đã tổ chức 1 hội nghị đổi mới việc dạy môn Văn, Sử, Địa, Giáo dục công dân. Trong đó, có yếu tố tăng cường thông tin phục vụ môn Sử không có trong SGK. Bộ giao các địa phương xây dựng cơ sở dữ liệu bằng số. Ví dụ, dạy về sự kiện Điện Biên Phủ, Sở Điện Biên xây dựng dữ liệu và để lên mạng. Hoặc nghiên cứu lịch sử Vua Hùng thì Sở Phú Thọ xây dựng dữ liệu này. Đời nhà Trần thì Nam Định xây dựng. Từ đó, học sinh và giáo viên đều có thể đọc và tham khảo.
Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hùng Vụ phó Vụ Hợp tác Quốc tế:
Trước tiên cảm ơn bạn Trang nhận định về dạy tiếng Anh ở Việt Nam. Hiện nay, 96% HS VN học tiếng Anh học từ cấp 2 nhưng đa số chưa dùng để giao tiếp và học tập.
Thứ nhất là do chương trình không đồng nhất, đứt đoạn, tính nâng cao không có. Khi các em học chuyển cấp, lên cao lúng túng. Lên ĐH, các em học 300 tiết, trình độ đầu vào không đều, trường ĐH bắt học lại từ đầu.
Thứ hai là nội dung phương pháp dạy, thi kiểm tra lạc hậu, việc dạy tiếng Anh như môn học chứ không phải công cụ giao tiếp.
Khi dạy tiếng Anh là một môn học thì chỉ quan tâm tới việc dạy đâu là động từ, tính từ, chia động từ. Nhưng khi hỏi kỹ năng giao tiếp thì các em không sử dụng được.
Thứ ba, đội ngũ giáo viên chưa đảm bảo số lượng, chất lượng thì còn phải bàn. Khi chúng tôi đi kiểm tra ở nhiều địa phương, nhiều giáo viên không còn nói bằng tiếng Anh nữa.
Bộ trình và được phê duyệt đề án dạy ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân từ 2008 - 2020. Ban chỉ đạo đã thành lập. Bộ đang hoàn chỉnh đề án dạy và học tiếng Anh, 1 trong đề án lớn dự kiến phê duyệt tháng 9. Dự kiến đây là đề án tiếng Anh 2020, triển khai dạy học tiếng Anh mới ở tất cả cấp trình độ đào tạo để thanh niên 2020 có đủ năng lực sử dụng tiếng Anh độc lập, biến tiếng Anh thành thế mạnh của công dân VN.
Xin trình bày với bạn Trang, đề án đề ra nhiệm vụ cụ thể: Xây dựng chương trình, giáo trình, chuyển dạy môn học sang dạy như một công cụ giao tiếp và phục vụ cho việc học cho HS. Có thể môn Toán, một số môn khác dạy bằng tiếng Anh. Các trường ĐH như du lịch, quản trị kinh doanh dạy 1 phần hoặc toàn bộ sang chương trình tiếng Anh.
Để làm được điều này, Sở GD-ĐT TP.HCM là đơn vị đi đầu, trên 95% các trường tiểu học ở TP.HCM học 2 buổi ngày, 8 tiết/tuần tiếng Anh. Nhiều HS ở TP.HCM đạt 670 TOEFL. Hà Nội cũng tăng cường dạy tiếng Anh. Đây là những tín hiệu ban đầu
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân: Sắp tới sẽ dạy tiếng Anh từ lớp 3. Các em muốn đạt 670 TOEFL thì phải đi học thêm chứ học chương trình phổ thông chưa đủ.
5 năm xây dựng 5 nội dung trường học thân thiện
Độc giả Tran Thanh Thai - Cà Mau
Thưa Bộ trưởng, tôi xin hỏi 2 vấn đề: Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực là như thế nào? Bộ trưởng nghĩ gì khi một số trường ở đồng bằng sông Cửu Long mới xây rất khang trang nhưng không có nhà vệ sinh?
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân:
Ngành GD- ĐT trong những năm chiến tranh trước đây đã có phong trào dạy tốt, học tốt. Trong giai đoạn lúc đó và sau này, chúng ta xác định được trách nhiệm học sinh, cũng như các thầy cô giáo, trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với các giai đoạn phát triển chung. Những năm gần đây, từ thực tiễn ngành GD đã đề xuất triển khai trong 5 năm hiện nay một phong trào xây dựng trường học thân thiện, thực chất vẫn là dậy tốt và học tốt là phải thế nào theo 5 nội dung:
Thứ nhất là vấn đề môi trường, ở nhà trường là xanh, sạch đẹp và an toàn.
Thứ 2 là đổi mới phương pháp giảng dạy, phù hợp với học sinh từng vùng để làm cho việc dạy học có hiệu quả.
Thứ 3 là bồi dưỡng rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.
Thứ 4, đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, trò chơi dân gian vào nhà trường, làm cho trường chẳng những là nơi để học mà còn vừa học, vừa chơi. Chúng tôi nhận thức, các em học sinh không chỉ là chủ thể giáo dục, mà phù hợp lứa tuổi, các em cũng có thể góp phần làm trách nhiệm nhỏ bé của mình với phát triển đất nước và đặc biệt là vun đắp truyền thống uống nước nhớ nguồn.
Thứ 5, vận động mỗi một trường học trong cả nước nhận chăm sóc và phát huy một di tịch lịch sử, văn hóa của đất nước mình, tại địa phương mình.
Khi nói đến dạy tốt, học tốt là phải huy động cả xã hội chung tay với ngành GD để xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
Còn việc bạn hỏi là làm sao xây được nhà vệ sinh, những năm trước chúng ta có kinh phí xây dựng trường và thiết kế đã giao cho địa phương quản lý. Khi tiến hành cuộc vận động trường học thân thiện, học sinh tích cực ngành GD đặt mục tiêu sau 2 năm phải hoàn thành. Sau 1 năm thì đã có 81% số trường có nhà vệ sinh, trong đó ¾ đạt tiêu chuẩn.
Một điểm mới nữa ngay trong năm đầu tiên ở nhiều nơi, đã đưa được các bài hát dân ca, các điệu múa truyền thống vào nhà trường, ví dụ các tỉnh Tây Nguyên và miền Trung nam bộ thì Trung ương Đoàn đã tổ chức cuộc thi các bài hát dân ca của cụm này đạt kết quả tốt. Phong trào tuy còn rất mới mẻ, nhưng sau một năm, đã có sự hưởng ứng rất tích cực của cơ sở đặc biệt của các tổ chức xã hội.
Độc giả Trần Văn Hạnh - Trường THCS Dương Đông 1, Phú Quốc, Kiên Giang:
Xin hỏi Phó Thủ tướng: Ngoài ngân sách trung ương chi cho GD-ĐT được Quốc hội thông qua hàng năm thì ở địa phương ngân sách của tỉnh, huyện, xã có quy định chi cho GD-ĐT không ? Vì có nhiều địa phương ngân sách địa phương chi cho GD-ĐT gần bằng 0%, đặc biệt là cấp xã, phường, thị trấn. Vậy có phù hợp với chủ trương giáo dục là quốc sách. Xin cảm ơn!
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân:
Thực ra ngân sách chi cho giáo dục không chỉ có ở Trung ương mà hàng năm khi Quốc hội thông qua đều ghi rất rõ phần chi của địa phương là bao nhiêu và chuyển về cho địa phương. Quốc hội đã quy định rõ về tỷ lệ chi ngân sách cho giáo dục ở địa phương vì vậy không thể không có chuyện không có ngân sách giáo dục của địa phương.
Tiến sĩ Nguyễn Xuân Ngữ, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính:
Theo quy định của Quốc hội, Nhà nước dành 20% trong tổng chi ngân sách cho giáo dục và đào tạo.
Về cơ cấu ngân sách chi cho giáo dục, Thủ tướng Chính phủ hàng năm quyết định phân bổ ngân sách chi cho giáo dục cho các địa phương theo định mức dân số trong độ tuổi từ 0-18 tuổi. Chia theo vùng miền, ở đô thị thấp hơn 2 lần so với vùng núi cao, sâu, xa, hải đảo.
Đối với ngân sách chi đào tạo cũng phân bổ theo dân số, độ tuổi, vùng miền. Theo văn bản của Chính phủ về việc chi ngân sách giáo dục và đào tạo và Quyết định số 151 về phân bổ ngân sách Trung ương về địa phương.
Vì vậy, tỉnh nào cũng có ngân sách chi cho giáo dục và đào tạo.
"Hội phụ huynh học sinh phải có trách nhiệm quản lý việc thu chi"
Độc giả Nguyễn Thị Hương Trà - Nữ 28 tuổi - kinh doanh:
Kính thưa Phó Thủ tướng, là một người dân Việt Nam rất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục của nước nhà, tôi rất ủng hộ Phó Thủ tướng trước những thay đổi gần đây mà chính Phó Thủ tướng đã tạo ra cho ngành giáo dục. Tôi muốn hỏi Phó Thủ tướng có chính sách gì chấn chỉnh ngay tình trạng lạm thu tiền của các trường tiểu học dưới danh nghĩa Hội Phụ huynh học sinh?
Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển:
Hiện nay đối với các trường công lập, phần kinh phí chăm lo cho các em học sinh vẫn được Nhà nước đảm bảo cơ bản là đủ. Tuy nhiên trong thực tiễn còn nhiều trường mà xuất phát từ phụ huynh học sinh muốn con em mình có điều kiện học tập tốt hơn nên Hội phụ huynh học sinh cũng có thể quyên góp, vận động để tăng thêm điều kiện hỗ trợ như đun nước uống cho các em, trang bị thêm quạt, điện, ánh sáng, bảng chống lóa v.v… chuyện này là có trong thực tiễn.
Tuy nhiên, Bộ giáo dục đào tạo đã có quy định trong Quy chế của Ban đại diện cha mẹ học sinh là Hội cha mẹ học sinh hoạt động trên cơ sở nguyên tắc đồng thuận. Nếu như ai không thuận thì không phải làm, chứ không bắt buộc và cũng quy định trách nhiệm của các nhà trường. Nếu như Hội phụ huynh có huy động, nhà trường phải có trách nhiệm tham gia quản lý nguồn tiền này cho có hiệu quả, tránh lãng phí và phải thanh toán công khai với Hội phụ huynh học sinh vào những dịp họp phụ huynh như cuối học kỳ, cuối năm học.
Như vậy phải nói là về quy định thì rõ ràng, tuy nhiên trong thực tiễn thực hiện thì vẫn có một số nhà trường, thậm chí có một số Ban đại diện cha mẹ học sinh muốn làm cho "tiện, nhanh" nên cứ ra chỉ tiêu thu góp mà không có thuyết phục, không giải thích, những đối tượng khó khăn thì không miễn thu.
Như vậy, chủ trương của Bộ là rõ ràng, còn Hội phụ huynh học sinh phải có trách nhiệm quản lý việc thu chi, đóng góp cho hiệu quả và đảm bảo tính tự nguyện.
Năm 2009 dự kiến đào tạo 1,6 triệu lao động
Nguyễn Sỹ Uẩn - Nam 31 tuổi - giáo viên -
Hiện nay thị trường lao động Việt Nam đang xảy ra tình trạng thừa thày thiếu thợ. Trên thực tế thì hầu hết các trường nghề đang rất khó tuyển sinh vì lượng học sinh đăng ký rất thấp, nếu tuyển sinh được thì đầu vào chất lượng rất thấp. Xin Phó Thủ tướng cho biết phương hướng giải quyết vấn đề này? Xin cảm ơn!
Ông Cao Văn Sâm - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề - Bộ Lao động Thương binh và Xã hội: Từ năm 2000 đến nay, thực hiện chủ trương của Đảng và nhà nước về phát triển nguồn nhân lực, trong đó đặc biệt chú trọng đến cân đối giữa các cấp lao động với nhau.
Lĩnh vực dạy nghề từ năm 2000 đến nay đã phát triển rất nhanh. Từ chỗ đào tạo dưới 1 triệu lao động thì từ năm 2004 đã đào tạo trên 1 triệu lao động. Đặc biệt năm 2007 là 1,4 triệu lao động và năm 2008 là trên 1,5 triệu lao động tăng 7%. Năm 2009 dự kiến đào tạo 1,6 triệu học sinh. Quốc hội giao chỉ tiêu số lao động được đào tạo nghề hàng năm tăng 5,8 %/năm. Xét về góc độ quản lý vĩ mô thì hầu hết các trường dạy nghề đều đảm bảo chỉ tiêu tuyển sinh.
Trường hợp bạn nêu có thể nằm trong một trong hai vấn đề dưới đây:
1. Trong cơ chế thị trường nhu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động có những nghề lúc này nhu cầu lớn lúc khác lại thấp. Các cơ sở đào tạo của chúng ta hình thành bộ phận quan hệ thị trường vì thế nên chuyển dịch giữa nghề này sang nghề khác để thích ứng với nhu cầu tất yếu của thị trường.
2. Có những nghề đòi hỏi người lao động không những phải có kiến thức mà còn có sức khỏe tốt mới có thể đáp ứng được, ví dụ như nghề nghề hàn dưới thành tàu. Cho nên không phải nghề nào chúng ta cũng dễ tuyển.
Đào tạo nghề còn gặp nhiều khó khăn. Trong quá trình xây dựng phát triển đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với thị trường lao động là cả một khoảng cách.
Hiện nay Đảng và Nhà nước đang quan tâm chỉ đạo cải thiện không ngừng chất lượng dạy nghề để đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao để xây dựng đất nước.
"Tôi xin cam kết rằng..."
Lê Minh Thanh - Nam 40 tuổi - Giảng viên - Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông:
Một ứng viên sau khi đủ điều kiện tối thiểu do Hội đồng chức danh giáo sư (HĐCDGS) nhà nước quy định phải được 2/3 thành viên HĐCDGS cơ sở, 3/4 thành viên HĐCDGS ngành và 2/3 thành viên HĐCDGS nhà nước bỏ phiếu tín nhiệm mới được công nhận chức danh Phó giáo sư. Thành viên HĐCDGS ngành và nhà nước làm sao biết ứng viên là người như thế nào mà bỏ phiếu tín nhiệm? Bộ trưởng có cách gì để cải tiến cách tuyển chọn chức danh này không?
"Ngành giáo dục chưa có dự báo đầy đủ về nhu cầu giáo viên các cấp"
Bùi Thị Quỳnh - Nữ 25 tuổi - Giáo viên:
Nhà cháu có 2 anh em, anh cháu tốt nghiệp ĐH Y Hà Nội, cháu tốt nghiệp ĐHSP Hà Nội khoa Sinh. Bố mẹ chúng cháu làm nông nghiệp nuôi 2 anh em đã vất vả lắm rồi, khi ra trường tưởng xin việc đơn giản vì 2 ngành này nhà nước luôn cần, nhưng qua tìm hiểu xin vào đâu cũng phải mất một khoản tiền khá lớn. Xin Bộ trưởng cho cháu một lời giải thích và chỉ cho chúng cháu một con đường?
Ông Trần Xuân Mậu - Phó Cục trưởng cục nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục: Tôi xin chia sẻ việc nuôi 2 con ăn học của gia đình nông dân đã là cố gắng rất lớn.
Đối với việc tuyển giáo viên, Bộ GDĐTđã chỉ đạo thực hiện Quyết định 62 của Bộ năm 2007 cũng như Thông tư 07 về phân cấp trong vấn đề tuyển dụng biên chế của các nhà trường. Việc này, tại mỗi địa phương có nhu cầu khác nhau. Có địa phương cần tuyển thêm, cũng có địa phương, hiện nay, số giáo viên tương đối bão hòa, bảo đảm cơ cấu, số lượng.
Vấn đề tuyển thay mới hàng năm vẫn tiếp tục, chúng tôi đề nghị, đối với Cục nhà giáo, là đơn vị quản lý chăm lo cho đội ngũ nhà giáo, chúng tôi xin phép là cầu nối, nếu các bạn sinh viên sư phạm tốt nghiệp gặp khó khăn về việc làm, gia đình khó khăn, … có thể liên hệ với chúng tôi, chúng tôi sẽ thông qua các kênh liên lạc quản lý giới thiệu cho các bạn tới làm việc trực tiếp ở các địa phương có nhu cầu.
Việc đào tạo của các trường sư phạm có một số ngành, lĩnh vực lại vượt quá nhu cầu, chúng tôi đang triển khai chỉ đạo tại các địa phương trong vấn đề: các địa phương phải xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ đến năm 2015, kế hoạch này phải được kết nối với các trường sư phạm trên địa bàn để việc đào tạo giáo viên đáp ứng số lượng, cơ cấu cho đội ngũ giáo viên tại địa bàn. Việc này đòi hỏi thời gian, Cục nhà giáo đang tham mưu cho Bộ về vấn đề trên.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GDĐT: Cháu tốt nghiệp Đại học Y, chưa có việc làm tại Hà Nội, nếu có thể đến vùng khó khăn, miền núi…. chắc chắn có nhiều nơi rất cần. Đối với giáo viên cũng v
Nguyễn Tuấn @ 17:54 02/09/2009
Số lượt xem: 84
- Lời thú tội của thần đồng Toán học 'bán dâm' (02/09/09)
- Phó Thủ tướng: 'Giờ tôi có thể ngủ được 5 tiếng' (02/09/09)
- Cô bé mồ côi nghèo khó đỗ hai trường ĐH (02/09/09)
- Thư của Chủ tịch nước nhân dịp khai giảng năm học mới (02/09/09)
- Thầy giáo người Đan Lai vinh dự được gặp Bác Hồ (02/09/09)



Các ý kiến mới nhất